Veritabanı Normalizasyonu Nedir?
Normalizasyon, ilişkisel veritabanı tasarımında veri tekrarını en aza indiren ve veri bütünlüğünü artıran sistematik bir süreçtir. İyi normalize edilmiş bir veritabanı; güncelleme anomalilerini, silme anomalilerini ve ekleme anomalilerini ortadan kaldırır. Microsoft Access bu ilkeleri uygulamaya açık güçlü bir platform sunar.
Normal Formlar
- 1NF (Birinci Normal Form): Her hücre atomik (bölünemez) değer içermeli; tekrarlayan gruplar olmamalı.
- 2NF (İkinci Normal Form): 1NF sağlanmalı + Bileşik birincil anahtarda her sütun anahtarın tamamına bağımlı olmalı.
- 3NF (Üçüncü Normal Form): 2NF sağlanmalı + Geçişli bağımlılıklar (anahtar dışı sütunlar arasındaki bağımlılıklar) olmamalı.
Access'te Tablo İlişkileri
İlişkiler (Relationships) Access'te tablolar arası bağlantıyı tanımlar. Temel ilişki türleri:
- Bire-Bir (1:1): Bir müşteriyle tek bir pasaport. Nadiren kullanılır.
- Bire-Çok (1:N): Bir müşterinin birçok siparişi olabilir. En yaygın ilişki türü.
- Çoka-Çok (N:N): Bir sipariş birçok ürün içerebilir; bir ürün birçok siparişte olabilir. Bağlantı (junction) tablosuyla uygulanır.
Referential Integrity (Bütünlük Kuralları)
Access Relationships penceresinde "Referential Integrity Zorunlu Kıl" seçeneği aktifleştirildiğinde:
- Yetim kayıt oluşturulamaz (müşteri kaydı olmadan sipariş girilemez).
- Ana kayıt silinmeden önce ilgili alt kayıtlar silinmelidir.
- Cascade Update / Cascade Delete seçenekleriyle bu işlemler otomatikleştirilebilir.
Pratik Normalizasyon Örneği
Kötü tasarım: SiparisNo, MusteriAd, MusteriTelefon, Urun1, Urun2, Urun3 tek tabloda. Sorunlar: Müşteri telefonu her siparişte tekrar ediyor; ürün sayısı değişkenken sütun sayısı sabittir. Çözüm: Musteriler, Siparisler ve SiparisDetaylari olarak üç ayrı tablo; aralarında bire-çok ilişki.
Access'te İlişki Oluşturma
Veritabanı Araçları → İlişkiler menüsünden ilgili tablolar eklenir. Birincil anahtardan yabancı anahtara sürükle-bırak ile ilişki kurulur. Araç penceresinde ilişki türü ve referential integrity ayarları yapılır.
Bilkey Microsoft Access Kursu
Bilkey Bilişim Akademisi Microsoft Access Kursu'nda veritabanı tasarım ilkeleri, normalizasyon, tablo ilişkileri ve Access uygulama geliştirme konuları uygulamalı olarak öğretilmektedir. Kurtköy'deki merkezimizde gerçek projeler yaparak sektöre hazırlanın. 0216 354 7979
