Kesme Hızı ve İlerleme Neden Önemli?
CNC torna tezgâhında doğru kesme parametrelerinin seçimi hem iş kalitesini hem de takım ömrünü doğrudan etkiler. Çok yüksek kesme hızı takımı yakar; çok düşük hız ise verimsizliğe ve tırtıllı yüzeye yol açar. Her malzeme ve takım kombinasyonu için optimum değerlerin hesaplanması programcının temel sorumluluğudur.
Kesme Hızı (Vc) Hesabı
Kesme hızı formülü: n = (Vc x 1000) / (π x D)
- n: Mil devri (dev/dak)
- Vc: Kesme hızı (m/dak) — takım kataloğundan alınır
- D: İş parçası çapı (mm)
Örnek: Çap 50 mm çelik parça, karbür takım Vc=200 m/dak → n = (200 x 1000) / (3,14 x 50) = 1273 dev/dak
İlerleme Hızı (F) ve Talaş Derinliği (ap)
- İlerleme (f): Devir başına takımın ilerlemesi (mm/dev). Kaba işleme: 0,2-0,5 mm/dev; ince işleme: 0,05-0,15 mm/dev.
- Dakika İlerlemesi (Fn):
Fn = f x n(mm/dak) - Talaş Derinliği (ap): Tek geçişte kaldırılan radyal malzeme miktarı. Kaba: 2-6 mm; ince: 0,3-1 mm.
Malzeme Başına Önerilen Vc Değerleri (Karbür Takım)
- Yumuşak çelik (St37): 180-250 m/dak
- Paslanmaz çelik (304): 100-150 m/dak
- Alüminyum alaşımı: 300-600 m/dak
- Dökme demir: 120-200 m/dak
- Sertleştirilmiş çelik (>50 HRC): 80-120 m/dak (CBN takım gerekebilir)
G96 ve G97: Sabit Kesme Hızı
G96 S200 M03 komutu sabit yüzey hızı (200 m/dak) modunu aktifleştirir; çap azaldıkça kontrol devri otomatik artırır. G97 ise sabit devir moduna döner. Tornalama operasyonlarında G96 tercih edilmesi yüzey kalitesini artırır.
Takım Ömrü ve Soğutma
Yanlış parametreler takım ömrünü drastik kısaltır. Kesim sırasında kıvılcım, renk değişimi veya anormal titreşim parametrelerin düzeltilmesi gerektiğine işaret eder. Uygun soğutma sıvısı kullanımı hem takım ömrünü uzatır hem de yüzey kalitesini artırır.
Bilkey CNC Torna Kursu
Bilkey Bilişim Akademisi CNC Torna Kursu'nda kesme parametresi hesabı, G-M kodu programlama ve tezgâh operatörlüğü konuları uygulamalı olarak öğretilmektedir. Kurtköy merkezimizde uzman eğitmenlerle birebir ders alın. 0216 354 7979
